Elm və təhsilin vəhdəti: Qarabağ Universiteti ilə Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun memorandumuUnity of Science and Education: Memorandum Between Karabakh University and the Institute of Archaeology and Anthropology
16 yanvar 2025-ci il tarixində AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə Qarabağ Universiteti arasında elmi tədqiqat və təhsil sahəsi üzrə əməkdaşlıq barədə anlaşma memorandumu imzalandı.
Qarabağ Universitetinin rektoru Şahin Bayramovu salamlayan AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutunun direktoru Fərhad Quliyev bildirdi ki, işğaldan azad edilmiş Xankəndi şəhərində Qarabağ Universitetinin yaradılması xalqımızın gerçəkləşən arzusudur. “Bu xoşbəxtliyə isə, Müzəffər Ali Baş Komandan, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi və Şanlı Azərbaycan Ordusunun misilsiz qəhramanlığı sayəsində qovuşduq” – deyə Fərhad Quliyev xüsusi olaraq qeyd etdi.
Fərhad Quliyev rəhbərlik etdiyi İnstitutun son üç ildə işğaldan azad edilmiş Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda gerçəkləşdirdiyi tədqiqatlardan söz açaraq abidələrin monitorinqi, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Xocalı və Şuşada xalqımızın maddi irsinin arxeoloji qazıntılarla tədqiqindən danışdı. Həmçinin, Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının xətti ilə aparılmış araşdırmaların mahiyyəti barədə məlumat verdi. “Bu gün “Birinci Qayıdış proqramı” üzrə Qarabağda gedən tikinti və bərpa işləri çərçivəsində, İnstitutun qarşısında duran əsas vəzifə – Qarabağın maddi irsinin öyrənilməsi, dövlətçilik atributlarını daşıyan tarixi abidələrin tədqiqidir. Biz hesab edirik ki, bu məsuliyyətli işin, yəni, aparılan tədqiqatların mərkəzində, digər ali təhsil ocaqlarından fərqli olaraq, özündə həm təhsili və həm də elmi tədqiqatı birləşdirən Qarabağ Universiteti olacaq. Çünki Qarabağ Universiteti yaradılarkən onun qarşısında bu gözləntilərə cavab vermək kimi mühüm hədəf qoyulmuşdur. ” – deyə Fərhad Quliyev bildirdi.
“Qarabağ ərazisində müştərək beynəlxalq arxeoloji tədqiqatlara, arxeoloji yay məktəblərinə Qarabağ Universitetinin tələbələrinin cəlb edilməsi bizim əməkdaşlığımıza ilk töhfə ola bilər” – deyə Fərhad Quliyev vurğuladı.
Səmimi qəbula görə təşəkkürünü bildirən Şahin Bayramov xüsusi olaraq vurğuladı ki, təməli Müzəffər Ali Baş Komandan, Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən qoyulan Qarabağ Universiteti böyük hədəflərə iddialıdır. Çünki Qarabağ Universiteti fərqli bir universitetdir. “Biz öz üzərimizə düşən məsuliyyəti dərk edirik, çünki İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində Qarabağ Universitetinin Xankəndi kimi işğaldan azad edilmiş əzəli Azərbaycan şəhərində yaradılması həm xalqımızın və həm də dövlətimizin beynəlxalq aləmə dərin məna daşıyan bir mesajı idi. Bu hədəflərə çatmaq üçün xalqımız və dövlətimiz tərəfindən böyük dəstək vardır və bu iddiaları gerçəkləşdirməkdə tərəfdaşlarla birgə əməkdaşlığımızdan gözləntilərimiz çoxdur. AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu Qarabağ Universitetinin elm və elmi tədqiqat sahəsində əməkdaşlıq barədə sənəd imzalayacağı ilk elmi müəssisədir” – deyə Şahin Bayramov bildirdi.
Daha sonra Şahin Bayramov Qarabağ Universitetinin yaradılması prosesindən, qısa zamanda əldə edilmiş uğurlardan söz açdı. “Dövlət başçımız Qarabağ Universitetinin açılış mərasimindəki çıxışında Universitetin yaradılmasını böyük bir tarixi hadisə kimi dəyərləndirdi və bizim qarşımızda duran üç əsas hədəfi göstərdi: 1) Universitetin təhsil və tədris prinsipləri müasir dünya standartlarına cavab verməlidir; 2) Universitet ciddi tədqiqat müəssisəsi olmalıdır və nəhayət, üçüncüsü, Qarabağ Universiteti innovasiyalar mərkəzinə çevrilməlidir. Prezidentimizin uzaqgörən siyasəti nəticəsində Qarabağ Universiteti işğaldan ziyan çəkmiş bölgələrəmizin çox tez bir zamanda demoqrafik, iqtisadi və mədəni dirçəlməsi və respublikamızın iqtisadi və mədəni mühitinə sürətli reinteqrasiyası baxımından mühüm faktorlardan birinə çevrilməkdədir”. Universitet hal-hazırda həm respublika daxilindəki elm və təhsil ocaqları, həmçinin, beynəlxalq müstəvidə dünyanın və o cümlədən, Türk Dünyasının ali təhsil məktəbləri ilə əməkdaşlığı planlaşdırır.
Tərəflər qarşılıqlı əməkdaşlıq sahəsində 2025-ci ildə atılacaq ilk addımları, AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu nəzdində yaradılmış Traseoloji və eksperimental arxeoloji laboratoriyanın müştərək istifadəsinin hüquqi bazasının yaradılması, beynəlxalq arxeoloji ekspedisiyalarda tələbələrin iştirakı, tələbələrin arxeologiya və antropologiya ixtisası üzrə xarici tərəfdaşların təklif etdiyi təhsil layihələrində təmsil olunması və d. məsələləri müzakirə etdilər.
Daha sonra AMEA Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə Qarabağ Universiteti arasında əməkdaşlıq üzrə memorandum imzalandı. Tərəflər bir-birinə elmi ədəbiyyat nümunələri hədiyyə etdilər.
On January 16, 2025, a memorandum of understanding on scientific research and educational cooperation was signed between the Institute of Archaeology and Anthropology of ANAS and Karabakh University.
Welcoming the rector of Karabakh University, Şahin Bayramov, the director of the ANAS Institute of Archaeology and Anthropology, Associate Professor Farhad Guliyev, emphasized that the establishment of Karabakh University in the liberated city of Khankendi is a long-cherished dream of the Azerbaijani people.
We have attained this happiness thanks to the leadership of our Victorious Commander-in-Chief, President of the Republic of Azerbaijan, His Excellency Ilham Aliyev, and the unparalleled heroism of the Glorious Azerbaijani Army, he noted.
Farhad Guliyev elaborated on the archaeological research conducted in Karabakh and Eastern Zangezur over the past three years, including monitoring historical monuments and excavations in Aghdam, Fuzuli, Jabrayil, Khojaly, and Shusha. He also highlighted research conducted in cooperation with the State Commission on Prisoners of War, Hostages, and Missing Persons.
Within the framework of the 'First Return Program' currently underway in Karabakh, one of the institute’s primary objectives is to study the material heritage of the region and examine historical monuments that serve as symbols of Azerbaijani statehood. We believe that, unlike other higher education institutions,
Karabakh University will serve as both an educational and research hub at the heart of these studies. When Karabakh University was established, it was envisioned to meet these expectations stated Guliyev.
He further emphasized:
The involvement of Karabakh University students in joint international archaeological research and archaeological summer schools could be our first step in cooperation.
Expressing gratitude for the warm reception, Şahin Bayramov highlighted the ambitious vision of Karabakh University, which was founded by President Ilham Aliyev.
Karabakh University is a different kind of institution. We fully recognize our responsibility, as its establishment in the liberated Azerbaijani city of Khankendi carries a profound message to the international community. Thanks to President Ilham Aliyev’s visionary policy, Karabakh University is set to play a key role in the rapid demographic, economic, and cultural revival of our war-affected 2 regions and their reintegration into the socio-economic and cultural landscape of Azerbaijan. We have strong support from our people and the state, and we have high expectations from our partnerships to achieve these goals. The ANAS Institute of Archaeology and Anthropology is the first scientific institution with which Karabakh University is signing a collaboration agreement Bayramov stated.
He also spoke about the establishment process of Karabakh University and its early successes. Referring to President Aliyev's speech at the university’s opening ceremony, Bayramov emphasized three main objectives set for the institution:
1. Education and academic principles must align with international standards.
2. The university must function as a major research institution.
3. Karabakh University must become a center for innovation.
Currently, Karabakh University is planning collaborations both within Azerbaijan and internationally, particularly with universities from the Turkic world.
Next Steps in Cooperation
Both sides discussed specific initiatives for 2025, including:
Establishing the legal framework for joint use of the Traceology and
Experimental Archaeology Laboratory at the ANAS Institute of
Archaeology and Anthropology.
Involving students in international archaeological expeditions.
Integrating students into archaeological and anthropological study programs offered by foreign partner institutions.
Following the discussions, a memorandum of cooperation was officially signed between Karabakh University and the ANAS Institute of Archaeology and Anthropology. The two institutions also exchanged scientific literature as a symbolic gesture of partnership.





