İnstitutun fəaliyyətinin əsas məqsədi arxeologiya və antropologiya elmləri sahəsində Azərbaycanın zəngin maddi-mədəni irsinin öyrənilməsinə yönəlmiş fundamental elmi tədqiqatların təşkili və aparılmasıdır. Bu məqsədi həyata keçirmək üçün institutun nizamnaməsi ilə aşağıdakı istiqamətlər müəyyən edilmiş və fəaliyyət buna uyğun təşkil edilmişdir:
- Azərbaycan arxeologiyasının tarixi və nəzəriyyəsi sahəsində tədqiqatlar aparmaq;
- Azərbaycan Respublikasında elmi tədqiqatların Azərbaycançılıq ideyası, ölkənin dövlət səviyyəsində təsdiq edilmiş inkişaf strategiyası və milli prioritetləri əsasında qurulmasını təmin etmək.
- Ölkəmizdə çöl tədqiqat işlərini Nazirlər Kabinetinin “Azərbaycan Respublikasında elmi ekspedisiyaların təşkili və aparılması Qaydaları” qərarı əsasında təşkil etmək;
- “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” və “Mədəniyyət haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarına uyğun olaraq, tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunmasında iştirak etmək;
- Müvafiq dövlət qurumlarının rəsmi müraciətləri əsasında monitorinqlər həyata keçirmək və rəy vermək;
- Xarici ölkələrin elmi mərkəzləri ilə ölkəmizin maraqlarına cavab verən əməkdaşlıq və müştərək tədqiqat işlərinin aparılması;
- Arxeologiya və antropologiya sahələri üzrə fundamental əsərlər hazırlayıb nəşretmək.
- Azərbaycanın məskunlaşma tarixi, fiziki antropoloji tədqiqatlarla ərazimizdə yaşamış olan və hazırda yaşamaqda davam edən insanların genetik bağlılığı problemi üzrə tədqiqatlar aparmaq;
- İşğaldan azad olunmuş tarixi torpaqlarımızda müxtəlif arxeoloji tədqiqatlar, o cümlədən məhkəmə arxeologiyası üzrə tədqiqatlar aparmaq;
İnstitutun əsas elmi istiqamətlərində məhz bu prinsiplər əsas götürülmüş və elmi tədqiqatların aparılmasında aşağıdakı elmi istiqamətlər müəyyən edilmişdir:
- Daş dövrü arxeologiyası
- Tunc dövrü arxeologiyası
- Dəmir dövrü arxeologiyası
- Antik dövr arxeologiyası
- İlk orta əsrlər dövrü arxeologiyası
- İslam dövrü arxeologiyası
- Alban dövrü arxeologiyası
- Məhkəmə arxeologiyası
- Xəzər arxeologiyası
- Etnoarxeologiya
- Numizmatik və epiqrafik tədqiqatlar
- Antropoloji tədqiqatlar
- Arxeoloji irsin tarixi və nəzəriyyəsi
The main goal of the Institute’s activity is to organize and conduct fundamental scientific research aimed at studying the rich material and cultural heritage of Azerbaijan in the field of archeology and anthropology. In order to realize this goal, the following directions were determined by the statute of the institute and the activities were organized accordingly:
Conduct research in the field of history and theory of Azerbaijani archeology;
- To ensure that scientific research in the Republic of Azerbaijan is based on the idea of Azerbaijanism, the development strategy and national priorities of the country approved at the state level.
- To organize field research works in our country based on the decision of the Cabinet of Ministers “Rules for organizing and conducting scientific expeditions in the Republic of Azerbaijan”;
- To participate in the protection of historical and cultural monuments in accordance with the laws of the Republic of Azerbaijan “On the Protection of Historical and Cultural Monuments” and “On Culture”;
- To carry out monitoring and give opinions on the basis of official applications of relevant state institutions;
- Conducting cooperation and joint research works that meet the interests of our country with the foreing countries scientific centers;
- To prepare and publish fundamental works in the fields of archeology and anthropology.
- To carry out research on the problem of the genetic connection of the people who lived and continue to live in our territory with the history of the settlement of Azerbaijan, physical anthropological research;
- Conduct various archaeological researches, including forensic archaeology, in our historic lands freed from occupation;
The main scientific directions of the institute are based on these principles, and the following scientific directions have been determined in the conduct of scientific research:
- Stone Age Archaeology
- Archeology of the Bronze Age
- Archeology of the Iron Age
- Archeology of Antiquity
- Archeology of the early medieval period
- Archeology of the Islamic period
- Archeology of the Albanian period
- Forensic archaeology
- Caspian archaeology
- Ethnoarchaeology
- Numismatic and epigraphic studies
- Anthropological studies
- History and theory of archaeological heritage